Robert Traba analizuje rolę historii we współczesnym świecie, szczególną uwagę poświęcając zagadnieniom polityki pamięci i historii publicznej. Poprzez teorię i praktykę badawczą odnosi się do nowych tendencji w badaniach historycznych podejmując np. kwestię „czytania krajobrazu” (przypadek Westerplatte i Kulmhof w Chełmnie nad Nerem). Szczególne miejsce zajmuje w książce refleksja na temat instrumentalizacji historii oraz odpowiedzialności historyków. Autor ostrzega także przed komercjalizacją wiedzy historycznej. Publikacja stanowi zachętę do „pogłębionej refleksji nad zjawiskami i trendami współczesności oraz wyzwaniami przyszłości”. Robert Traba konceptualizuje i rozwija pojęcie „historii stosowanej”, „pamięci agonistycznej” oraz „bilateralnych kultur pamięci”, które stanowią innowacyjne ramy analizy współczesnych sporów o historię. Wiele zamieszczonych w książce tekstów ma charakter interwencyjny, tj. powstało w reakcji na konkretne sytuacje polityczne, kontrowersyjne publikacje czy dyskusyjne formy upamiętnień. Autor, jak zwykle, promuje ujęcie interdyscyplinarne, umiejętnie i w sposób świeży łącząc historię z naukami politycznymi, socjologią i kulturoznawstwem, aby ukazać mechanizmy tworzenia narracji historycznych i ich wpływ na życie społeczne. Istotne są też refleksję nad różnymi modelami pamięci oraz analizy prowadzone w ujęciu porównawczym. Książka podejmuje też kwestie związane z kryzysem demokracji. Traba wskazuje, jak historia jest wykorzystywana jako narzędzie polityczne i identyfikuje zagrożenia wynikające z monopolizacji pamięci historycznej, szczególnie w dyskursach populistycznych i nacjonalistycznych. Konsekwentnie podkreśla znaczenie polifoniczności historii i dialogicznego charakteru debaty historycznej, w tym zwłaszcza dialogu międzykulturowego i transnarodowego spojrzenie na historię. „Historią nie można handlować” – pisze Autor, jak zwykle odważnie i konsekwentnie wypowiadając się w obronie suwerenności historii przed politycznym wykorzystywaniem. (Ewa Domańska)