Profesor Zbigniew Szmyt, “Antropologіа w polu historii publicznej: o użytkowaniu przeszłości w Azji Wewnętrznej”, czwartek, 27 marca 2025 r., godz. 17:30 (ZOOM)
Zapraszamy na kolejne spotkanie w ramach ogólnopolskich seminariów naukowych im. Jerzego Topolskiego, które odbędzie się w czwartek, 27 marca 2025 roku o godz. 17:30 (ZOOM). Dr hab. Zbigniew Szmyt (Instytut Antropologii i Etnologii UAM) przedstawi referat “Antropologіа w polu historii publicznej: o użytkowaniu przeszłości w Azji Wewnętrznej” (ZOOM).
Abstrakt: Wystąpienie poświęcone będzie użytkowaniu przeszłości w postsocjalistycznej Azji Wewnętrznej. Dezintegracja Związku Radzieckiego wiązała się nie tylko z kryzysem paradygmatu historiografii marksistowsko-leninowskiej i koniecznością wypracowania historiografii narodowych, lecz także z utratą monopolu państwa i akademickiej historiografii na reprezentację przeszłości. W przestrzeni publicznej ponownie zaczęły funkcjonować premodernistyczne formy mediacji z przeszłością. Odwołując się do koncepcji François Hartoga, można mówić o natywnych, pozaeuropejskich reżimach historyczności – animistycznym i buddyjskim. Reżimy te nie tylko nadają sens postsocjalistycznej transformacji, lecz także stanowią narzędzie podważania dotychczasowych hierarchii społecznych i emancypacji grup podporządkowanych. Analiza lokalnych reżimów historyczności zostanie przeprowadzona na podstawie materiału etnograficznego zebranego w trakcie badań terenowych w Mongolii i na Syberii. Przyjęta perspektywa antropologiczna, oparta na rekonstrukcji emicznych kategorii historyczności, stanowi próbę przezwyciężenia etnocentrycznych schematów dominujących między innymi w studiach nad pamięcią i historią publiczną. Nie chodzi tu zatem o antropologię historyczną czy etnohistorię – czyli zastosowanie metod antropologii do badań nad społeczeństwami historycznymi – lecz o użytkowanie przeszłości jako przedmiot badań antropologicznych. Tym samym wystąpienie ma być przyczynkiem do refleksji nad miejscem antropologii w badaniach nad historią publiczną.
Bionota: Zbigniew Szmyt – dr hab.; pracownik Instytutu Antropologii i Etnologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Specjalizuje się w antropologii migracji, badaniach granicznych i historii publicznej w Azji Wewnętrznej. Prowadził badania terenowe w Polsce, Mongolii, na Syberii i w Chinach. Autor wyróżnioną Nagrodą im. Prof. Tadeusza Kotarbińskiego (tutaj) monografii “Zbyt głośna historyczność. Użytkowanie przeszłości w Azji Wewnętrznej” (Wydawnictwo Naukowe UAM, 2020). Najnowsze publikacje: “The Social Organisation of Cultural Difference: Orientalisation of Siberian Ethnic Minorities at War on Ukraine”. Ethnologia Polona, 2024: 169–192 oraz “Polish Among Ukrainians: The Perspective of Migration Studies,” w: Polish as a Foreign and Second Language Among Ukrainian Migrants, ed. P. Gębal and K. Krzyżosiak. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht unipress, 2024: 17–26.
Joanna Barańska, “Prof. Zbigniew Szmyt: w Polsce, jak w Mongolii czy na Syberii, historia to polityka prowadzona na polu przeszłości” (wywiad), 14.04.2022.
Plik do pobrania - Szmyt_-Zbyt_glosna_historycznosc_fragmenty.pdf