empatiaEwa DomańskaKrzysztof ZamorskiMaciej Bugajewskimikrohistorianarracja historycznaSensus HistoriaeTomasz FalkowskiVioletta Julkowska
Ewa Domańska
Wydział Historii UAM
Zapraszamy do zapoznania się z numerem tematycznym czasopisma “Sensus Historiae” (vol. 61, nr 4, 2025) pt. “Historia życia i mikrohistoria”, pod redakcją Tomasza Falkowskiego. Tom poświęcony jest dyskusji nad książką Krzysztofa Zamorskiego “Pleban i wieś”
Zapraszamy do zapoznania się z numerem tematycznym czasopisma Sensus Historiae (t. 61, nr 4, 2025) pt. Historia życia i mikrohistoria, pod redakcją Tomasza Falkowskiego. Tom poświęcony jest dyskusji nad książką Krzysztofa Zamorskiego Pleban i wieś. Historia życia proboszcza tenczyńskiego z początków XVIII wieku. Studium mikrohistoryczne (Universitas 2025) i podejmuje zagadnienia historii życia, mikrohistorii, narracji historiograficznej oraz relacji między doświadczeniem jednostkowym a strukturami społecznymi. Cały numer w wolnym dostępie do pobrania tutaj.
We wprowadzeniu do numeru Tomasz Falkowski podkreśla, że historia życia i mikrohistoria należą dziś do „najbardziej żywotnych propozycji umożliwiających wgląd w życie dawnych ludzi” oraz przypomina pytanie Jerzego Topolskiego, czy miarą postępu badań historycznych nie jest „coraz pełniejsze i »bliższe« ukazywanie człowieka”. Numer pokazuje, w jaki sposób mikrohistoria pozwala uchwycić „gęste doświadczenie” przeszłości i zbliżyć się do świata dawnych ludzi „od środka” i „z bliska”.
W zamykającym tom tekście Krzysztof Zamorski odpowiada autorom dyskusji, rozwijając refleksję nad mikrohistorią, historią życia i narracją historyczną. Pisze m.in. o „dotknięciu monady wsi polskiej epoki gospodarki dworskiej”, podkreślając znaczenie empatii, wyobraźni historycznej i „gęstego doświadczenia” w badaniach mikrohistorycznych. Autor odnosi się także do inspiracji Giovannim Levim, Fernandem Braudelem i Natalie Zemon Davis, a także krytycznie komentuje współczesne realia uprawiania humanistyki, wspominając o „punktozie” i „grantozie” jako chorobach toczących polską naukę humanistyczną.
Spis treści
Tomasz Falkowski, „Historia życia i mikrohistoria”. Wprowadzenie
Ewa Domańska, Historia życia w praktyce: Krzysztof Zamorski i jego Pleban i wieś
Violetta Julkowska, Wyobraźnia i empatia wobec przeszłości. Praca Krzysztofa Zamorskiego z historiograficzną formą narracyjną a kontekst „powieści dokumentarnej” Józefa Ignacego Kraszewskiego
Maciej Bugajewski, Mikrohistoria, hermeneutyka, statystyka. O konfiguracji wspomnienia w monografii Pleban i wieś Krzysztofa Zamorskiego
Igor Kraszewski, Między źródłami a narracją w ujęciu mikrohistorycznym. Przemyślenia po lekturze Plebana i wsi. Historii życia proboszcza tenczyńskiego z początków XVIII wieku. Studium mikrohistorycznego Krzysztofa Zamorskiego
Grzegorz Glabisz, Ujęcie mikrohistoryczne Krzysztofa Zamorskiego jako jedna z dróg do poznania społeczeństwa staropolskiego
Tomasz Falkowski, Pleban i wieś jako studium mikrohistoryczne
Krzysztof Zamorski, Uwagi do dyskusji nad książką Pleban i wieś. Historia życia proboszcza tenczyńskiego z początków XVIII wieku. Studium mikrohistoryczne
Plik do pobrania - historia_zycia_i_mikrohistoria_wprowadzenie.pdf